Staalproductie en verduurzaming | Waterstofprojecten & Europese top 10 producenten

De wereld van staalproductie staat voor een grote transformatie. Van klassieke hoogovens tot waterstof-DRI en elektrische ovens: ontdek hoe Europese producenten verduurzamen, hun CO₂-uitstoot verlagen en de toekomst van staal vormgeven. Bekijk ook de Top 10 Europese staalproducenten en hun innovatieve productieroutes.

Dit artikel biedt verder inzicht in de staalindustrie, verduurzaming, productieroutes, milieu-impact en prijstrends, met een Top 10 van Europese producenten en een link naar de volledige kennisbanklijst.

Introductie

Staal is een van de meest essentiële grondstoffen voor de moderne wereld, gebruikt in bouw, infrastructuur, auto-industrie en energieprojecten. De vraag naar staal groeit wereldwijd, terwijl de druk om te verduurzamen toeneemt. Deze dynamiek beïnvloedt productieroutes, prijzen en geopolitieke posities.

Productieroutes uitgelegd (BF-BOF, EAF en DRI)

Niet alle staalproducties zijn gelijk. Een productieroute beschrijft het specifieke proces dat een staalfabriek gebruikt om ruwijzer om te zetten in staal. Elke route bepaalt hoeveel CO₂ vrijkomt, welke grondstoffen nodig zijn, hoe snel en flexibel de productie kan worden opgevoerd, en welke technologieën kunnen worden toegepast om duurzamer te produceren. Door het kiezen van een bepaalde route kan een fabriek bijvoorbeeld meer schroot gebruiken, waterstof inzetten, of klassieke hoogovens blijven gebruiken.

• BF-BOF (hoogoven + convertor): traditionele route op basis van ijzererts en cokes. Zeer schaalbaar, maar CO₂-intensief.
• EAF (elektrische vlamboogoven): smelt schroot met elektriciteit. Lager CO₂-profiel, afhankelijk van schrootbeschikbaarheid.
• DRI (direct reduced iron): maakt sponsijzer uit erts met aardgas of waterstof, gesmolten in EAF.
• Hybride routes: combinaties van DRI + EAF + beperkte hoogoven-capaciteit tijdens de transitie.

De trend is duidelijk: weg van hoogovens, richting EAF en waterstof-DRI.

Waterstof en verduurzaming van de staalindustrie

Waterstof speelt een sleutelrol bij het verlagen van CO₂-uitstoot in de staalindustrie. In plaats van steenkool en coke te gebruiken, kan groene waterstof dienen als reductor, waardoor in het reductieproces waterdamp ontstaat in plaats van CO₂. Dit is een van de meest veelbelovende routes voor bijna-CO₂-vrije staalproductie.

Belangrijke projecten en pilots

• HYBRIT (Zweden): samenwerking tussen SSAB, LKAB en Vattenfall voor volledig fossielvrije staalproductie met waterstof-DRI.
• H2 Green Steel (Zweden): fabriek die tegen 2030 miljoenen tonnen fossielvrij staal per jaar wil produceren met waterstof.
• Tata Steel (Nederland): project Heracles onderzoekt vervanging van hoogovens door DRI met gas en waterstof, met CO₂-reductiedoelstellingen voor 2030-2045.
• Duitse producenten: grootschalige vervanging van hoogovens door waterstof-DRI en elektrische ovens.

Politieke en beleidsimpulsen

• EU stimuleert projecten via subsidies, innovatieprogramma’s en CO₂-regelgeving.
• National waterstofstrategieën, zoals in Nederland en Zweden, ondersteunen infrastructuur, vergunningen en financiële steun.
• De EU bouwt aan een waterstofecosysteem, cruciaal voor grootschalige adoptie in staal en andere energie-intensieve industrieën.

Technische en economische uitdagingen

• Productie van voldoende echte groene waterstof is uitdagend zonder sterk en goedkoop elektriciteitsnetwerk.
• Grote investeringen zijn nodig; veel projecten zijn nog in pilotstadia en afhankelijk van subsidies en marktcondities.
• Sommige initiatieven worden om economische redenen uitgesteld of herzien.

Milieuproblemen rond staalproductie

Staalproductie is cruciaal, maar zwaar belastend voor milieu en samenleving. Naast hoge CO₂-uitstoot veroorzaakt de sector luchtvervuiling, waterverbruik en mijnbouwschade, en heeft het sociale gevolgen voor lokale gemeenschappen.

• Hoge CO₂-uitstoot door cokesverbruik.
• Luchtvervuiling (fijnstof, SO₂, NOₓ).
• Groot waterverbruik voor koeling.
• Mijnbouwschade en impact op lokale gemeenschappen.

Europa

Top 10 staalproducenten in Europa

Hieronder vind je de belangrijkste Europese staalproducenten. Voor een volledig overzicht van alle wereldwijde producenten, inclusief Azië, Amerika en Afrika, bekijk de kennisbank →

Plaatsen 6–10:

• 6. Salzgitter AG (Duitsland) — ~7 Mt
• 7. Liberty Steel (VK) — ~6 Mt
• 8. Aperam (Luxemburg) — ~2.5 Mt
• 9. Erdemir (Turkije) — ~9 Mt
• 10. Voestalpine (Oostenrijk) — ~7 Mt

Staalprijzen: verleden en verwachting

De staalprijs is de afgelopen 10 jaar flink fluctueerd door vraag, energieprijzen en geopolitiek. De komende jaren verwachten analisten lichte stijgingen, mede door CO₂-heffingen en investeringen in groene staalproductie. 

Volgens de World Bank Data Blog blijven de prijzen van veel metalen — waaronder koper, aluminium, tin en nikkel — druk ervaren door sterke vraag en beperkte supply. De base‑metals‑index wordt verwacht ongeveer 2 % te stijgen in 2026–27 als gevolg van krappe aanbodcondities, ondanks dat zwakke economische groei de vraag kan temperen. Daarbij blijft de onzekerheid groot: geopolitieke spanningen, productieonderbrekingen en groeiende infrastructuur‑vraag kunnen de trend versterken of juist verstoren.

• Historische volatiliteit door grondstofprijzen en geopolitieke spanningen.
• Groen staal verhoogt kortetermijnkosten maar biedt middellange termijn stabiliteit.
• Regionale productie en schrootbeschikbaarheid bepalen prijsdruk.

Historische data tonen dat staalprijzen cyclisch bewegen met pieken en dalen om de 3–4 jaar. Na een hoogtepunt rond 2021–22 hebben prijzen in 2024‑2025 vaak onder neerwaartse druk gestaan door overcapaciteit en zwakkere vraag. Analyses van marktdata suggereren dat staalprijzen mogelijk hun dieptepunt rond 2025 bereiken, met een opwaartse beweging richting 2027 als productiegrenzen, vraagherstel en geopolitieke factoren samenkomen. Tegelijkertijd geven mondiale metaalprijsprojecties van de Wereldbank aan dat de algemene metalenmarkt krap blijft in 2026–27, wat kan doorwerken in grondstoffen en componenten voor staalproductie

Geopolitiek en politieke verschuivingen

Staal is strategisch en essentieel voor infrastructuur, defensie en economie. Overheden beïnvloeden productie via regulering, subsidies en internationale handelsovereenkomsten.

• EU: CO₂-grensheffing (CBAM) op staalimport.
• VS: subsidies voor binnenlandse staalproductie via de Inflation Reduction Act.
• China: staatsbeleid reguleert productie en export.
• Regionale blokvorming vervangt vrijhandel.

Conclusie

De staalindustrie bevindt zich in een historisch kantelpunt. Traditionele hoogovens domineren nog, maar de toekomst verschuift richting waterstof, EAF en circulair schrootgebruik. Dit overzicht biedt inzicht in de uitdagingen, kansen en trends die de komende jaren vormgeven.

Bronnen

• World Steel Association – Statistical Yearbook
• IEA – Iron and Steel Technology Roadmap
• Global Energy Monitor – Global Iron and Steel Tracker
• Bedrijfsjaarverslagen (ArcelorMittal, POSCO, Nippon Steel, Nucor)
• Trading Economics / Steel Benchmark – historische prijzen
• World Bank: Metal prices poised to strengthen further — prognoses voor 2026–27 en risico’s voor metaalprijzen.
• Steelonthenet: Global steel price outlook 2025‑2026 — cycliciteit en verwachting van piek in 2027.

Redactionele disclaimer: Dit artikel is opgesteld op basis van openbaar beschikbare informatie en dient uitsluitend ter informatie. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend. Merknamen en handelsnamen worden uitsluitend gebruikt ter identificatie.

Terug naar Homepage