Laskoning Marktmonitor - Wat gebeurde er vorige week in de staalsector? - week 39
Laskoning Marktmonitor (Week 39): Je wekelijkse shot aan metaalinfo. Met de LMI - Laskoning Metaal Index, het actuele nieuws uit de sector, trends en de belangrijkste ontwikkelingen voor de iedereen in de Metaal.
Geen gelul, dit zijn de keiharde feiten van de afgelopen weken.
Laskoning Metaal Index, Macro-Cijfers & Geopolitiek
- Laskoning Metaal Index (LMI): De Laskoning Metaal Index noteert voor eind week 38 een stand van 98,49, wat de aanhoudende marktdruk en koerscorrecties onder grote Europese en Duitse staalproducenten weerspiegelt.
- Staalimport van buiten de EU (CBS): De invoer van staal uit landen buiten de Europese Unie is flink gedaald sinds de instelling van strengere Europese beschermingsmaatregelen, wat de interne concurrentieverhoudingen binnen de Europese keten direct beïnvloedt. (CBS)
- Koopkrachtontwikkeling (CBS): Uit recente cijfers blijkt dat de koopkracht in Nederland stijgt, waarbij met name werknemers profiteren van een sterkere inkomensgroei die de binnenlandse vraag op peil houdt. (CBS)
- Arbeidsmarkt & Personeelstekorten (ABN AMRO): Ondanks de brede krapte op de arbeidsmarkt slaan werkgevers met nijpende personeelstekorten hun slag door personeel aan te trekken uit andere sectoren, wat de concurrentie om technisch talent verder op scherp zet. (ABN AMRO)
- Demografische en bevolkingsdynamiek (CBS): De demografische verschuivingen en de stabilisatie van het aantal werkenden tot de AOW-leeftijd dwingen industriële ondernemingen en toeleveranciers om structureel te investeren in automatisering en efficiënt procesbeheer. (CBS)
- Internationale economische dynamiek: Wereldwijd drukken macro-economische onzekerheden, strengere herkomstregels (Melt & Pour) en wisselende inkoopindices op het sentiment in de staalmarkt, wat vraagt om uiterste scherpte in contractmanagement en ketenflexibiliteit.
Publicaties binnen de metaal (week 38)
1. 08-09-2026: Staalimport: vanaf 1 oktober strengere eisen aan herkomst
De Europese Commissie heeft de exacte bewijsvereisten gepubliceerd voor de 'Melt and Pour'-verplichting die op 1 oktober ingaat: importeurs moeten bij de douaneaangifte aantonen in welk land hun staal is gesmolten en gegoten, met het Mill Test Certificate (MTC) als belangrijkste bewijsstuk, inclusief land van herkomst en heat number.
Impact: Ontbreekt een geldig MTC, dan kunnen tot 1 oktober 2027 nog facturen, leveringsbonnen, kwaliteitscertificaten of leveranciersverklaringen als alternatief bewijs dienen — mits deze de vereiste herkomstgegevens bevatten.
Risico: Vanaf 1 oktober 2027 worden de eisen verder aangescherpt en zijn aanvullende documenten alleen nog geldig in combinatie met een MTC; bedrijven die staal van buiten de EU importeren, doen er verstandig aan nu al hun leveranciers te controleren op deze vereisten.
Bron: Koninklijke Metaalunie
2. 11-09-2026: Nederlandse MKB-maakbedrijven verkennen kansen op defensiebeurs MSPO in Polen
Vijftig Nederlandse bedrijven namen deel aan een handelsmissie naar de defensiebeurs MSPO in Kielce, mede georganiseerd door Koninklijke Metaalunie. De beurs beleefde met 1.209 exposanten uit 43 landen haar grootste editie ooit.
Impact: Nederlandse deelnemers bezochten landenpaviljoens en individuele bedrijven binnen de thema's land, autonome systemen, maritiem, cyber en sensoren, waaronder verschillende bedrijven van de Poolse defensieholding PGZ.
Risico: De sterk groeiende Poolse defensiemarkt zoekt nadrukkelijk samenwerking met buitenlandse toeleveranciers — voor Nederlandse MKB-maakbedrijven die niet meebewegen, dreigt een gemiste kans op nieuwe internationale afzetmarkten.
Bron: Koninklijke Metaalunie
3. 16-09-2026: Prinsjesdagplannen op een rij voor de MKB-maakindustrie
Koninklijke Metaalunie analyseerde de Miljoenennota 2027 en de kabinetsplannen op vier thema's: ondernemersklimaat, vakmensen, innovatie/industriebeleid en duurzaam ondernemen. Positief zijn de stabiele WBSO-tarieven, een toegankelijkere innovatiebox en extra middelen voor het Groeifonds en NADI; zorgpunten blijven de oplopende werkgeverslasten, netcongestie en hoge energiekosten.
Impact: Metaalunie pleit voor een fundamentele herziening van het socialezekerheidsstelsel om werkgeversrisico's te verlagen, en voor betere toegankelijkheid van de Nationale Investeringsinstelling en gemoderniseerde BMKB voor het mkb.
Risico: Zonder uitvoerbare duurzaamheidsregels en voldoende ondersteuning voor circulaire investeringen (zoals Flex-e) blijven netcongestie en energiekosten investeringen in de MKB-maakindustrie remmen.
Bron: Koninklijke Metaalunie
4. 09-09-2026: Meldplicht Cyber Resilience Act gaat in op 11 september
Vanaf vrijdag 11 september 2026 geldt de meldplicht onder de Europese Cyber Resilience Act (CRA). Fabrikanten van hard- en software moeten vanaf die datum actief geëxploiteerde kwetsbaarheden en ernstige incidenten bij hun producten melden bij het NCSC of het Europees Agentschap voor cyberbeveiliging (ENISA) — ook voor producten die al eerder op de Europese markt zijn gebracht.
Impact: Dit is een eerste stap: vanaf december 2027 wordt het onder de CRA ook verplicht om nieuwe digitale producten cybersecure op de markt te brengen en gedurende de verwachte levensduur veiligheidsupdates te blijven leveren.
Risico: Machinebouwers en toeleveranciers met digitale of verbonden producten die nog geen meldproces hebben ingericht, lopen vanaf nu direct het risico op een overtreding van de meldplicht.
Bron: FME
5. 15-09-2026: Miljoenennota 2027: innovatie krijgt impuls, concurrentievermogen blijft achter
FME reageerde op Prinsjesdag op de Miljoenennota 2027: positief over de impuls voor innovatie, maar met de waarschuwing dat het structurele concurrentievermogen van de Nederlandse industrie onvoldoende aandacht krijgt in de kabinetsplannen.
Impact: De reactie sluit aan bij de eerdere oproep van de industriecoalitie (rapport-Wennink) om sneller werk te maken van lagere energiekosten en minder regeldruk voor de basisindustrie.
Risico: Zonder concrete verbetering van het vestigingsklimaat blijft de kloof tussen innovatiebeleid en daadwerkelijk concurrentievermogen bestaan, wat op termijn investeringsbeslissingen van industriële bedrijven kan beïnvloeden.
Bron: FME
6. Week van 08-09 t/m 15-09-2026: Amerikaanse staalproducenten profiteren van tarieven, maar cao-onderhandelingen lopen vast
Amerikaanse staalproducenten (Nucor, Steel Dynamics, Cleveland-Cliffs) rapporteerden sterke tweedekwartaalcijfers met recordvolumes en hogere prijzen, en steunen expliciet het handhaven van de Section 232-tarieven en recente antidumpingmaatregelen tegen CORE-staal. De hot-rolled coil-prijs ligt inmiddels rond $1.213 per ton, gedreven door krappe aanvoer, verminderde import en stabiele vraag. Tegelijkertijd zijn de cao-onderhandelingen tussen Cleveland-Cliffs, US Steel en de vakbond United Steelworkers na het verlopen van de vorige overeenkomst op 1 september nog niet rond; beide bedrijven werken vooralsnog met een verlenging van 30 dagen.
Impact: Producenten plannen bovendien onderhoud in het najaar bij onder meer US Steel's Gary Works en Big River Steel, wat de productie tussen september en november met minstens 600.000 short tons kan verminderen — dit ondersteunt de prijzen verder.
Risico: Een eventuele verlaging van de Section 232-tarieven op import uit Mexico of Canada, waar beide landen binnen de lopende USMCA-gesprekken op aandringen, zou de huidige gunstige marktomstandigheden voor Amerikaanse producenten kunnen doorbreken.
Bron: IndexBox
7. 15-09-2026: Latijns-Amerikaanse staalaandelen stijgen op bescherming, niet op vraagherstel
Braziliaanse en Mexicaanse staalaandelen (Gerdau +3,48%, CSN +1,69%, Ternium +2,31%) stegen deze week, gesteund door aanhoudende importtarieven: Brazilië hanteert een heffing van 25% op bovenquota-import van 19 staalproducten (verlengd tot juni 2027) en Mexico een heffing tot 50% op 1.463 producten uit landen zonder handelsverdrag.
Impact: Marktanalisten benadrukken dat de koersstijgingen vooral voortkomen uit beleidsbescherming tegen goedkoop Chinees staal, niet uit een daadwerkelijk herstel van de vraag vanuit de bouw- en automotive-sector.
Risico: Zolang de onderliggende eindvraag zwak blijft, drijven de tariefmuren de winstgevendheid kunstmatig op — een verzwakking van dit beleid zou de sector direct kwetsbaar maken.
Bron: Rio Times
8. 18-09-2026: CBS: staalimport van buiten de EU gehalveerd sinds beschermingsmaatregelen
Nederland importeerde in 2025 546 miljoen kilogram aan staalproducten van buiten de EU die onder de vrijwaringsmaatregelen vallen — een halvering ten opzichte van 2018, toen de EU met deze bescherming begon. Sinds juli 2026 valt 52% van alle typen ingevoerde staalproducten van buiten de EU onder de nieuwste Europese maatregelen, goed voor circa 16% van de Nederlandse invoerwaarde en 29% van de invoerhoeveelheid aan staalproducten uit derde landen.
Impact: Bijna driekwart (73,7%) van de Nederlandse beschermde staalimport komt uit vijf landen — Japan, China, India, Zuid-Korea en Turkije — met Japan en China als de twee grootste herkomstlanden (samen 41,1%), en beide zien hun aandeel juist toenemen terwijl de totale import daalt.
Risico: Het aantal EU-verordeningen met antidumping- en antisubsidiemaatregelen is sinds 2025 sterk versneld gegroeid (van 30 in 1994 naar 158 in 2025) — voor metaalbedrijven betekent dit een steeds complexer wordend handelsbeschermingslandschap om in te navigeren.
Bron: CBS
9. 15-01-2026 (vooruitzicht 2026): ING: hervorming uitzendmarkt zet verdienmodel flexbranche onder druk
ING Research verwacht voor 2026 slechts een bescheiden groei van circa 1% in het aantal uitzenduren, terwijl een "shake-out" onder uitzendorganisaties vrijwel onafwendbaar lijkt. De Wet 'meer zekerheid flexwerkers' (per 1 juli 2026) geeft uitzendkrachten dezelfde rechten als vast personeel, inclusief pensioenopbouw vanaf de eerste werkdag — de sector verhoogt tarieven naar verwachting met gemiddeld 6,5% om dit te compenseren.
Impact: Voor de metaal- en maakindustrie — van oudsher een grote afnemer van uitzendkrachten voor productie- en montagewerk — betekent dit dat flexibele arbeid structureel duurder en minder flexibel wordt, wat de businesscase voor uitzendconstructies bij piekvraag verandert.
Risico: ING-econoom Katinka Jongkind waarschuwt dat uitzendwerk in de nieuwe realiteit vooral beperkt raakt tot 'ziek en piek'-situaties; metaalbedrijven die structureel op flexpersoneel leunen, doen er goed aan hun personeelsstrategie tijdig te herzien.
Bron: ING Research
Marktduiding: Fed-renteverhoging en zwakke Chinese vraag duwen index verder onder de 100 punten
De Laskoning Metaal Index daalt deze week fors naar 98,49 (-2,26%). De belangrijkste aanjager: de Amerikaanse Federal Reserve verhoogde op 16 september de rente met een kwart procentpunt en signaleerde nog een verhoging voor eind 2026, wat de dollar versterkte en grondstofprijzen wereldwijd onder druk zette. Tegelijk blijft de vraag vanuit de Chinese bouw- en staalsector zwak, wat vooral ijzererts- en mijnbouwgerelateerde namen raakt.
Bewegers uitgelicht deze week
BAE Systems: Steeg tot 3,4% op 15 september, gedreven door oplopende defensie-orders en aanhoudende Midden-Oosten-spanningen die defensienamen breed ondersteunen. Het concern verhoogde in juli zijn winstverwachting voor 2026 al op basis van sterk aantrekkende orders, en bevestigde deze week een aanvullende Amerikaanse financieringstoekenning van $16 miljoen voor radiation-hardened chiptechnologie.
HD Hyundai: Bouwt de sterke lijn van vorige week verder uit, aangedreven door de eerder aangekondigde motorenfabriek-investering en de aanhoudend hoge olieprijs die scheepsbouw- en energienamen ondersteunt.
Vale S.A.: Zakte meerdere dagen op rij (o.a. -2,35% op 16 september, -1,80% op 18 september) door de combinatie van de Fed-renteverhoging en aanhoudend zwakke Chinese staalproductiemarges, die de vraag naar ijzererts drukken. Chinese Dalian-ijzerertsfutures daalden vier sessies op rij, terwijl het fysieke SGX-ijzerertsbenchmark juist licht steeg — een teken dat beursgenoteerde mijnbouwers harder worden afgestraft dan de onderliggende grondstofprijs rechtvaardigt.
Salzgitter: Blijft voor de tweede week op rij de grootste individuele daler binnen de staalnamen, aanhoudend gedreven door zwak sentiment in de bredere Duitse staalsector (MDAX) ondanks eerder gepubliceerde solide halfjaarcijfers.
📈 Top Stijgers
- WisdomTree Brent +10.07%
- HD Hyundai +5.38%
- BAE Systems +3.50%
- ABB Ltd +2.91%
- BAM Groep +2.28%
📉 Grootste Dalers
- Sany Heavy Industry -10.55%
- Hochtief AG -8.97%
- Salzgitter AG -8.95%
- Glencore (Nickel Proxy) -7.46%
- Vale S.A. -6.94%
Grondstoffen & Materialen deze week
De markten voor basismaterialen in week 38:
- Olie & energie: Brent bleef verhoogd door aanhoudende Midden-Oosten-spanningen, wat defensie- en energiegerelateerde aandelen breed ondersteunde — vandaar de sterke prestatie van de WisdomTree Brent-tracker in de index.
- IJzererts: Het fysieke SGX-ijzerertsbenchmark hield redelijk stand (rond $96-100 per ton), maar beursgenoteerde producenten als Vale werden harder geraakt door de Fed-renteverhoging en zwakke Chinese steelmill-marges — een duidelijke kloof tussen de fysieke grondstofprijs en het beurssentiment rond mijnbouwaandelen.
- Basismetalen (nikkel, koper): De sterkere dollar na de Fed-beslissing zette dollargenoteerde grondstoffen breed onder druk; nikkelgerelateerde namen zoals Glencore ondervonden hiervan direct de weerslag.
- Staal (Europa): Aanhoudend zwakke sectorstemming, met Salzgitter voor de tweede week op rij als grootste individuele daler ondanks solide onderliggende bedrijfsresultaten.
Elke maandag de voorsprong pakken?
Mis geen marktverandering of technologische doorbraak meer. Meld je aan voor de Laskoning Nieuwsbrief.
Bronnen
- ABN AMRO: Werkgevers met personeelstekort slaan slag bij andere sectoren
- CBS (Centraal Bureau voor de Statistiek): Meerdere publicaties waaronder staalimport uit landen buiten de EU, koopkrachtontwikkeling, demografische en beroepsbevolkingsontwikkeling en het uitgebreide overzicht over halvering van staalimport sinds beschermingsmaatregelen
- Koninklijke Metaalunie: Staalimport: vanaf 1 oktober strengere eisen aan herkomst, Nederlandse MKB-maakbedrijven verkennen kansen op defensiebeurs MSPO in Polen & Prinsjesdagplannen op een rij voor de MKB-maakindustrie
- FME: Meldplicht Cyber Resilience Act & Miljoenennota 2027 reactie
- IndexBox: US steelmakers report strong Q2 results and positive outlook
- Rio Times: Steel markets LatAm update
- ING Research: Vooruitzicht flexbranche 2026
