Laskoning Marktmonitor - Wat gebeurde er vorige week in de staalsector? - week 42
Laskoning Marktmonitor (Week 42): Je wekelijkse shot aan metaalinfo. Met de LMI - Laskoning Metaal Index, het actuele nieuws uit de sector, trends en de belangrijkste ontwikkelingen voor de iedereen in de Metaal.
Geen gelul, dit zijn de keiharde feiten van de afgelopen weken.
Week 42 in het kort
- Europese staalprijzen onder opwaartse druk: UBS verhoogt Salzgitter, ArcelorMittal en voestalpine naar Buy; in de VS verhoogt Nucor de HRC-prijs sinds 8 september elke week met $10.
- Tata Steel: de maatwerkafspraak met het kabinet is uitgesteld tot 1 maart 2027.
- Brussel en handel: de auto-industrie luidt de noodklok over de CBAM-uitbreiding; de EU wil de export van aluminiumschroot beperken.
- Duitsland: de regering verhoogt de groeiverwachting voor 2026 naar 1,3%.
- LMI: de index zakt 2,55% naar 93.41 punten; energie en chipbouwers stijgen, staal en auto dalen.
Laskoning Metaal Index, Macro-Cijfers & Geopolitiek
- Laskoning Metaal Index (LMI): De Laskoning Metaal Index daalt verder en noteert voor de ingang van week 42 een stand van 93,41 (een daling van -2,55% op weekbasis). De aanhoudende druk op industriële marges en de Europese staalketen onderstreept de noodzaak voor strak kostenbeheer en flexibiliteit.
- Faillissementen en bedrijfsdynamiek (CBS): Uit de nieuwste CBS-faillissementsstatistieken blijkt dat het aantal uitgesproken faillissementen met +9,0% is gestegen ten opzichte van een jaar eerder, met een faillissementsgraad van 8,1 per 100.000 bedrijven. Dit onderstreept de aanhoudende financiële druk en margedruk onder MKB-bedrijven. (CBS)
- Industriële productie en omzetontwikkeling (CBS Statistisch Bulletin): De industriële productie in de Nederlandse maakindustrie steeg in augustus met +12,0% op jaarbasis (en +3,3% op maandbasis). De groei wordt vooral getrokken door de machine-industrie (+45,1%) en de transportmiddelenindustrie (+8,3%), terwijl de chemische industrie krimpt met -4,1%. (CBS Statistisch Bulletin)
- Investeringen in kapitaalgoederen en machineparken (CBS Statistisch Bulletin): De investeringsbereidheid van ondernemers in kapitaalintensieve goederen en uitbreiding van het machinepark vertoont een voorzichtige koers, waarbij de focus verschuift naar vervanging en efficiëntieverbetering.
- Consumentenvertrouwen en koopklimaat (CBS Statistisch Bulletin): Het consumentenvertrouwen herstelde licht van -34 naar -33 in september, al blijft het economisch klimaat met -58 onder druk staan. Dit werkt vertraagd door in de vraag naar duurzame consumptiegoederen. (CBS Statistisch Bulletin)
- Producentenvertrouwen en orderportefeuilles (CBS): Het producentenvertrouwen in de totale industrie steeg van 3,7 naar 4,2. Ondernemers in de elektrotechnische en machine-industrie blijven met een score van 11,3 per saldo het meest positief gestemd over hun vooruitzichten. (CBS)
- Arbeidsmarkt en vacaturegraad in de techniek (CBS): Vers geactualiseerde arbeidsmarktdata bevestigen dat de krapte in de technische sector onverminderd aanhoudt, wat de noodzaak voor verdere automatisering en robotisering op de werkfloer onderstreept. (CBS)
- Mondiale vracht- en grondstofstromen (Baltic Dry Index): De Baltic Dry Index (BDI) staat op 2.917 punten (een daling van -7,3% op weekbasis), gedreven door een scherpe terugval van -13,9% in het Capesize-segment voor ijzerertstransporten. Dit duidt op een afkoelende fysieke vraag naar ruwe grondstoffen in de internationale staalketen.
- Grondstofprijzen ijzererts en schroot: De prijzen voor ijzererts schommelen tussen $90,68 en $97,00 per ton, terwijl schroot (HMS 1&2) stabiliseert rond $394,50 - $403,00 per ton. Aanhoudend lage hoogovenmarges in Azië en gematigde vraag in Europa houden de grondstofprijzen onder druk.
Publicaties binnen de metaal (week 41)
1. 09-10-2026: UBS verhoogt Salzgitter, ArcelorMittal en voestalpine naar Buy op verwachte hogere Europese staalprijzen
UBS heeft Salzgitter, ArcelorMittal en voestalpine opgewaardeerd van Neutral naar Buy, met Salzgitter als favoriet in de sector. De analist wijst op sterker dan verwachte baten van stijgende EU-staalprijzen, mede door de nieuwe importquota. De aandelen van Salzgitter stegen in de handel met ruim 12%, ArcelorMittal met ruim 5%. Thyssenkrupp sloot 6,2% hoger.
Impact: De markt prijst in dat het nieuwe permanente EU-staalregime (buitenquotaheffing van 50%, melt-and-pour-bewijsplicht sinds 1 oktober) de Europese producenten prijsmacht geeft. Dat betekent hogere inkoopprijzen voor staalverwerkers en lasbedrijven.
Risico: Het sentiment is gebaseerd op verwachtingen. Als de vraag uit auto en machinebouw zwak blijft, kunnen prijsverhogingen niet doorgevoerd worden en schuift de druk door naar verwerkende MKB-bedrijven.
Bron: Investing.com | Newscase (Reuters-duiding)
2. 09-10-2026: Koninklijke Metaalunie vraagt bij SZW-begroting om ruimte voor vakmanschap en lagere werkgeversrisico's
Bij de behandeling van de SZW-begroting 2027 vraagt Metaalunie de Tweede Kamer aandacht voor de arbeidsmarktproblemen van de mkb-maakindustrie. De organisatie wil de loondoorbetaling bij ziekte verkorten van twee naar één jaar, scholingsregelingen structureel en laagdrempelig beschikbaar maken en praktisch geschoold talent een volwaardige plek geven in de Talentstrategie. Metaalunie waarschuwt ook voor het voornemen om vanaf 2028 de compensatie voor transitievergoedingen na langdurige ziekte af te schaffen.
Impact: Voor kleine metaalbedrijven stapelen de kosten van verzuim, transitievergoedingen en scholing zich op. Verlichting geeft directe investeringsruimte.
Risico: Zonder ingrepen blijft het ondernemersklimaat voor technische MKB'ers onder druk staan, terwijl vergrijzing personeel schaars houdt.
Bron: Metaalkrant
3. 09-10-2026: Aluminiumschroot wordt strategische grondstof; Europese exportregels zetten aanvoer naar India onder druk
De beschikbaarheid van aluminiumschroot bepaalt steeds meer investeringen en handelsstromen. Constellium waarschuwt dat schaarste zijn Europese recyclingplannen kan bedreigen. De Europese Commissie publiceerde een conceptlijst van niet-OESO-landen die bepaalde afvalstromen uit de EU mogen ontvangen. Volgens BIR staat India in het huidige voorstel niet op de lijst voor ferro- en non-ferrometalen. De regels gelden vanaf 21 mei 2027, de lijst is nog een ontwerp.
Impact: Meer schroot blijft mogelijk binnen Europa, wat gunstig is voor recyclers en voor de leveringszekerheid van gerecycled aluminium. Nederlandse metaalbedrijven doen er goed aan inkoopafspraken en herkomst van schroot te herzien.
Risico: Zolang de lijst een ontwerp is, blijven leveringsroutes voor schrootverwerkers en handelaren onzeker.
Bron: Metaalkrant
4. 08-10-2026: Duitse regering verhoogt groeiverwachting 2026 naar 1,3%
In de Herbstprojektion verhoogt de Bundesregierung de bbp-groei voor 2026 naar 1,3% (+0,8 procentpunt ten opzichte van het voorjaar), met 1,1% voor 2027 en 0,6% voor 2028. De groei wordt gedragen door export en overheidsinvesteringen in defensie en infrastructuur. De exportgroei wordt geraamd op 3,7% in 2026, de inflatie op 2,7% in 2026 en 3,0% in 2027. Private investeringen herstellen volgens de prognose slechts geleidelijk.
Impact: Duitsland is een belangrijke afzetmarkt voor Nederlandse metaalbedrijven. Staatsinvesteringen in infrastructuur en defensie ondersteunen de vraag naar staal en metaalbewerking.
Risico: De prognose hangt sterk af van het verloop van de situatie in het Midden-Oosten en Oekraïne, en de groei is overwegend door de overheid aangejaagd.
Bron: Bundeswirtschaftsministerium | GMK Center
5. 06-10-2026: Nucor verhoogt HRC-prijs opnieuw met $10 naar $1.230 per short ton
Nucor verhoogde volgens een klantenbrief van 5 oktober de spotprijs (CSP) voor warmgewalst staal met $10 per short ton naar $1.230 (circa $1.356 per metrische ton). Voor de joint venture California Steel Industries steeg de prijs naar $1.290. De levertijden blijven drie tot vijf weken. Sinds 8 september, toen de prijs op $1.190 stond, is hij elke week met $10 verhoogd. Kallanish schatte de Amerikaanse HRC-prijs op 2 oktober op $1.210-1.220 per short ton, tegen $825-865 in dezelfde week van 2025.
Impact: De Amerikaanse markt kampt met beperkt spotaanbod, lange levertijden en stabiele vraag. De prijzen liggen ruim 40% boven het niveau van een jaar geleden. Ook in Europa trekken de prijzen aan: ArcelorMittal verhoogde de HRC-prijs voor november-leveringen met €20 per ton.
Risico: Importeurs in Noord-Amerika worden geconfronteerd met hogere kostprijzen. Een seizoensafzwakking kan verdere sterke stijgingen beperken.
Bron: GMK Center | GMK Center (ArcelorMittal Europa)
6. 06-10-2026: Celsa weer winstgevend en zoekt exit voor aandeelhouders
De Catalaanse staalgroep Celsa boekte in de eerste helft van 2026 een nettowinst van €50,7 miljoen bij een omzet van €1,786 miljard, na een verlies van €107 miljoen in dezelfde periode van 2024. De nettoschuld daalde van €3,7 miljard (november 2023) naar €1,1 miljard. De fondsen die 98% van de aandelen bezitten, onderzoeken verkoop, beursgang of fusie. Verbeterde vooruitzichten worden toegeschreven aan de nieuwe Europese beschermingsmaatregelen voor staal.
Impact: Het herstel van een grote Europese producent van betonstaal en profielen laat zien dat de EU-handelsbescherming doorwerkt in de resultaten.
Risico: Een eigenaarswissel brengt onzekerheid voor leveranciers en afnemers, en het herstel steunt voor een belangrijk deel op beleid in plaats van op vraaggroei.
Bron: GMK Center | Ara
7. 06-10-2026: EUROFER: EU-staalverbruik 2026 vrijwel vlak, bouw blijft de steunpilaar
In het Economic and Steel Market Outlook Q3 2026 verwacht EUROFER dat het zichtbare EU-staalverbruik in 2026 slechts 0,1% groeit, naar 135 miljoen ton (eerder 0,4%). De EU-economie groeit naar verwachting 1,1% in 2026 en 1,4% in 2027. De bouw groeit 1,8% in 2026 en 2,9% in 2027, de werktuigbouw 1,9%, terwijl de auto-output verder met 0,9% daalt.
Impact: Staalverwerkers die leveren aan bouw en infrastructuur zitten aan de gunstige kant van de markt. Wie sterk afhankelijk is van automotive, merkt de zwakte.
Risico: EUROFER wijst op aanhoudende zwakte in de maakindustrie door verstoringen rond de Straat van Hormuz en andere geopolitieke spanningen. Hogere rente weegt op de woningbouw.
Bron: SteelOrbis (1 oktober) | SteelOrbis (6 oktober)
8. 02-10-2026: Statista: Amerikaanse economie groeit in Q2 sterker dan gedacht
Het Amerikaanse Bureau of Economic Analysis (BEA) herzag in de derde en laatste raming de reële bbp-groei over het tweede kwartaal van 2026 omhoog naar 2,2% op jaarbasis (eerder 1,5%). Consumptie leverde de grootste bijdrage met 2,51 procentpunt, gevolgd door private investeringen (0,82) en export (0,56). Importen, die met 12,6% op jaarbasis stegen, trokken 1,66 procentpunt van de groei af. De niet-residentiële investeringen groeiden met 9%, vooral door de bouw van AI-datacenters.
Impact: Sterke Amerikaanse vraag past bij de wekelijkse prijsverhogingen van Nucor en ondersteunt de vraag naar staal en machines voor datacenterbouw.
Risico: De groei leunt op consumptie en AI-investeringen, terwijl het consumentenvertrouwen volgens Statista zwaar onder druk staat en de inflatie hoog blijft.
Bron: Statista (gebaseerd op BEA)
You will find more infographics at Statista
Wat er speelt in de metaal
9. 08-10-2026: Maatwerkafspraak Tata Steel en kabinet in impasse; deadline verschoven naar 1 maart 2027
Kabinet, Tata Steel en provincie Noord-Holland hebben vijf maanden extra nodig voor de maatwerkafspraak over vergroening van IJmuiden (waar €2 miljard mee gemoeid is). De deadline van 30 september is niet gehaald, vooral omdat eigenaar Tata Steel Limited in India nog niet wil tekenen. FNV Metaal spreekt van een impasse rond milieunormering en de omgang met staalslak. Ook Tata-topman Narendran noemde op 6 oktober de sluiting van de cokesovens en de classificatie van staalslak als openstaande punten.
Impact: De onzekerheid over de toekomst van Nederlands grootste staalproducent houdt aan, met gevolgen voor werkgelegenheid en voor toeleverende metaal- en lasbedrijven in de regio.
Risico: Verdere vertraging verhoogt de kans op juridische procedures en op uitstel van de overstap naar groen staal.
Bron: FNV Metaal (8 oktober) | FNV Metaal (28 september) | SteelOrbis
10. 08-10-2026: Europese auto-industrie maakt zich zorgen over uitbreiding CBAM naar downstreamproducten
ACEA, CLEPA en Tyres Europe vragen de EU om een beperktere en evenredige uitbreiding van het Carbon Border Adjustment Mechanism naar downstreamproducten. Ze wijzen op een tekort aan geaccrediteerde verificateurs, een forse administratieve last en de honderden extra CN-codes in de voorstellen van Parlement en Raad. ACEA pleitte eerder al voor uitstel van de uitbreiding tot 2030 en voor een aangepaste de-minimisdrempel.
Impact: Extra administratieve complexiteit en hogere inkoopkosten voor metaalverwerkende toeleveranciers in de automotive-keten, ook doordat importeurs bij gebrek aan actuele emissiedata op standaardwaarden moeten terugvallen.
Risico: Meervoudige koolstofkosten in de keten kunnen Europese maakbedrijven op exportmarkten benadelen ten opzichte van buitenlandse concurrenten.
Bron: GMK Center | SteelOrbis
11. 05-10-2026: Cao-onderhandelingen Metalektro gestart; FME en FNV Metaal ver uit elkaar
De onderhandelingen voor de nieuwe cao Metalektro begonnen op 1 oktober. FNV Metaal wil afspraken over inkomen, werkdruk, werkzekerheid, scholing en zeggenschap. FME stuurde op 30 september haar voorstellen: een lagere loonschaal voor jongeren van 15 tot en met 20 jaar die als oproep- of vakantiekracht werken, ontziemaatregelen voor ouderen die meeschuiven met de AOW-leeftijd, en geen concreet loonpercentage. De volgende ronden zijn op 20 oktober, 2 en 10 november, met 23 november als reservedatum.
Impact: De uitkomst bepaalt de arbeidsvoorwaarden in de grote metaal en werkt door in de loonontwikkeling bij toeleveranciers en lasbedrijven.
Risico: De standpunten liggen ver uit elkaar, wat kan leiden tot een lang onderhandelingstraject en acties.
Bron: MetaalNieuws | FNV Metaal
Kort nieuws
- 08-10-2026 | METAVAK & Welding Week: de vakbeurs opende in Evenementenhal Gorinchem, met onder meer de presentatie van het jubileummagazine 25 jaar MetaalNieuws. Bron: MetaalNieuws
- 08-10-2026 | Team Industries (Roeselare, België): het metaalverwerkende bedrijf vraagt faillissement aan, circa 135 banen staan op het spel. De directie wijst op de geopolitieke en economische situatie en op aflopende projecten, waaronder die van Alstom. Bron: VRT NWS
- 06-10-2026 | Tata Steel India: Tata Steel verwacht 8-10% groei van de Indiase staalvraag in de tweede helft van het boekjaar 2026-27. Bron: SteelOrbis
- Thyssenkrupp: volgens Reuters (twee insiders) wordt de beursgang van de handelstak tk accelis voor 28 oktober beoogd; het bedrijf bevestigt alleen dat de notering vóór eind 2026 volgt. Bron: Ad-hoc-news
Vooruitblik
- 12 oktober: worldsteel maakt de winnaars van de 17e Steelie Awards bekend (finalisten werden op 28 september gepubliceerd in zes categorieën, onder meer schone staalproductie, innovatie, duurzaamheid en levenscyclusanalyse). Bron: World Steel Association
- 20 oktober: volgende onderhandelingsronde cao Metalektro.
- 28 oktober: beoogde beursgang tk accelis (nog niet bevestigd door Thyssenkrupp).
- 20 november: volgens SMM (bron van juli) brengt het OM Tata Steel IJmuiden voor de rechter vanwege emissies.
- 1 maart 2027: nieuwe deadline voor de maatwerkafspraak Tata Steel.
Laskoning Metaal Index (LMI)
Marktduiding: Energie en chipbouwers klimmen, staal en auto blijven onderaan
De Laskoning Metaal Index daalt voor de vierde week op rij naar 93,41 (-2,55%). Dat is minder scherp dan vorige week (-4,88%), maar de index staat nu 6,59 punten onder de startwaarde van 100,00. De koersbewegingen hieronder zijn gemeten sinds de start van de huidige reeks op 5 september. Olie, gas en chipmachinebouwers staan daarin aan kop, terwijl staal, auto en zware machines onderaan staan. Salzgitter laat dat goed zien: het aandeel begon op 5 september op €60,35 en staat nu op €49,94 (-17,25%), ondanks een stevige opleving op 9 oktober nadat UBS het aandeel naar Buy verhoogde.
Bewegers uitgelicht deze week
WisdomTree Brent & Natural Gas: Olie (+15.98% sinds 5 september) is de sterkste stijger en aardgas (+5.10%) volgt. De aanhoudende verstoringen rond de Straat van Hormuz blijven de achtergrond voor de energiemarkt en worden door EUROFER genoemd als rem op de Europese maakindustrie.
Applied Materials & ASML Holding: De chiprally zet door (+11.51% en +9.15% sinds 5 september), gedreven door de aanhoudende AI-gedreven investeringsgolf in chipproductie. De markt kijkt vooruit naar de kwartaalcijfers van ASML op 14 oktober.
Atlas Copco: De Zweedse machinebouwer (+4.01%) sluit aan bij de sterke productiecijfers in de machine-industrie die het CBS deze week meldt.
Salzgitter & ArcelorMittal: Salzgitter (-17.25%) is de grootste daler sinds de start van de reeks op 5 september: van €60,35 naar €49,94. Op 9 oktober veerde het aandeel op na de opwaardering van UBS naar Buy (koersdoel €71) op verwachte hogere Europese staalprijzen; een dag eerder sloot het nog op €44,04. ArcelorMittal (-14.81%) kreeg dezelfde opwaardering. Nucor en ArcelorMittal verhogen bovendien hun HRC-prijzen, wat laat zien dat de prijsvorming in de sector aantrekt.
Mercedes-Benz, Sany Heavy Industry & PACCAR: Mercedes-Benz (-16.98% sinds 5 september) past bij de EUROFER-raming van een verdere daling van de Europese auto-output met 0,9% in 2026 en bij de zorgen van de auto-industrie over de CBAM-uitbreiding. De cyclische zwakte in zware machines (Sany, -15.25%) en vrachtwagens (PACCAR, -13.36%) houdt aan.
📈 Top Stijgers (sinds 05-09)
- WisdomTree Brent+15.98%
- Applied Materials+11.51%
- ASML Holding+9.15%
- WisdomTree Natural Gas+5.10%
- Atlas Copco+4.01%
📉 Grootste Dalers (sinds 05-09)
- Salzgitter AG-17.25%
- Mercedes-Benz-16.98%
- Sany Heavy Industry-15.25%
- ArcelorMittal-14.81%
- PACCAR Inc-13.36%
Grondstoffen & Materialen deze week
De markten voor basismaterialen in week 41:
- Energie: Olie en aardgas voeren de stijgers aan, met de Straat van Hormuz als aanhoudende onzekerheid voor de energiemarkt.
- Halfgeleiders & chipmachines: De AI-gedreven investeringsgolf blijft doorzetten en de markt wacht op de kwartaalcijfers van ASML op 14 oktober.
- Staal (Europa/VS): De HRC-prijzen stijgen aan beide kanten van de Atlantische Oceaan: Nucor staat op $1.230 per short ton en ArcelorMittal verhoogde de Europese prijs voor november met €20 per ton. EUROFER ziet het EU-staalverbruik in 2026 wel vrijwel vlak blijven.
- IJzererts: De prijzen zakten na de Chinese Golden Week, met een zeewaterindex rond $90 per ton, bij beperkte afname door staalproducenten.
- Aluminium: Schroot wordt een strategische grondstof nu de EU de export naar niet-OESO-landen wil beperken.
- Automotive & zware machines: De Europese auto-output daalt volgens EUROFER verder en de cyclische zwakte in vrachtwagens en bouwmachines blijft de index drukken.
Elke maandag de voorsprong pakken?
Mis geen marktverandering of technologische doorbraak meer. Meld je aan voor de Laskoning Nieuwsbrief.
Bronnen
- CBS (Centraal Bureau voor de Statistiek): Faillissementen, Statistisch Bulletin (industrie, investeringen, consumentenvertrouwen), Productie industrie in augustus, Producentenvertrouwen & Arbeidsmarkt techniek
- Investing.com / Newscase: UBS-opwaardering Salzgitter, ArcelorMittal en voestalpine & Thyssenkrupp en de Reuters-duiding
- Metaalkrant: Metaalunie vraagt om ruimte voor vakmanschap & Aluminiumschroot wordt strategische grondstof
- Bundeswirtschaftsministerium / GMK Center: Herbstprojektion 2026, Nucor HRC $1.230, Nucor en ArcelorMittal Europa, Celsa & CBAM en de auto-industrie
- SteelOrbis: EUROFER staalvraag 2026, EUROFER bouw, CBAM downstream & Tata Steel India
- FNV Metaal / MetaalNieuws: De transitie bij Tata Steel, FNV waarschuwt Tata Steel India, Cao Metalektro: eerste ronde, Cao-onderhandelingen Metalektro & METAVAK
- Overig: Ara (Celsa), VRT NWS (Team Industries) & Ad-hoc-news (tk accelis)
- Statista / BEA: Q2 GDP Growth Revised Higher Amid Robust Consumer Spending
- World Steel Association: 17e Steelie Awards finalisten bekendgemaakt
