Marktupdate Jan/Feb: Inflatie stabiel, maar Faillissementsgolf en Iran-schok dreigen
De cijfers over de eerste twee maanden van het jaar liggen op tafel en laten zien dat de Nederlandse industrie op een dunne lijn balanceert. Terwijl de inflatie in februari pas op de plaats maakt, zorgen geopolitieke spanningen, een zorgwekkend aantal faillissementen en een haperende productie voor een explosieve cocktail in de metaalsector. De beuk erin: dit is wat de start van 2026 betekent voor uw marge.
De Nederlandse maakindustrie balanceert in het eerste kwartaal van 2026 op een dunne lijn tussen herstel en de harde realiteit van stijgende kosten en geopolitieke spanningen.
Inflatie: Nederland versus de Eurozone
Het CBS hanteert twee meetmethoden voor inflatie. Volgens de reguliere consumentenprijsindex (CPI) bleef de inflatie in februari stabiel op 2,4%. Kijken we echter naar de Europees geharmoniseerde methode (HICP), dan zien we een lichte stijging: van 2,2% in januari naar 2,3% in februari.
Wat opvalt is dat Nederland hiermee boven het gemiddelde van de eurozone zit, waar de inflatie in februari op 1,9% uitkwam. De oorzaak? In de eurozone daalden de energieprijzen ten opzichte van vorig jaar, terwijl deze in Nederland gelijk bleven. Bovendien stijgen de prijzen voor diensten in Nederland sneller dan gemiddeld in Europa. Voor de metaalondernemer betekent dit dat de druk op de binnenlandse kosten (loon en diensten) structureel hoger blijft dan bij onze Europese buren.
Export & De Iran-schok: Groei onder Hoogspanning
De cijfers over januari laten een lichte groei zien van het exportvolume met 1,1%. Dit kwam vooral door een hogere uitvoer van chemische producten en machines. Echter, de exportwaarde van de Nederlandse industrie als geheel daalde met 1,5%. Met de escalatie rond Iran en de dreiging in de Straat van Hormuz staat deze prille groei op los zand. ABN AMRO waarschuwt dat energie-afhankelijkheid nu een keiharde overlevingsstrategie is voor de Nederlandse fabriek; eigen energieopslag is geen luxe meer, maar noodzaak. De escalatie rond Iran maakt energie-afhankelijkheid nu een keiharde overlevingsstrategie. Er is een duidelijke fiscale verschuiving zichtbaar in maart 2026: terwijl de belasting op elektriciteit is gedaald naar € 0,11 per kWh, is de belasting op gas gestegen naar circa € 0,73 per m³. Bedrijven die nog zwaar leunen op gasgestookte processen, zien hun internationale concurrentiepositie razendsnel verdampen door deze scheve kostenstructuur.
Productie & Vertrouwen: Ondernemers houden de adem in
De cijfers over de productie laten een grillig beeld zien. Waar de omzet in het laatste kwartaal een fractie steeg (+0,4%), lagen de afzetprijzen gemiddeld 0,7% lager. Wat echter de meeste zorgen baart, is het ondernemersvertrouwen. In het eerste kwartaal van 2026 staat dit op -2,9. Ondernemers in de industrie zijn negatief over de verwachte omzet en de voorraad gereed product. Er is werk, maar de winst lekt weg door mondiale prijsdruk en een pessimistisch toekomstbeeld.
Impact-Analyse: Supply Chain Risico
Als de Straat van Hormuz wordt ontregeld, raakt dit 25% tot 35% van de mondiale grondstoffenstroom. Voor u betekent dit niet alleen hogere energietarieven, maar ook acute vertragingen in de levering van kritieke componenten.
Faillissementen in de Industrie: Code Rood
Hoewel de totale faillissementen in Nederland met 15% daalden, blijft de industrie de zwakste schakel met 25 faillissementen per 100.000 bedrijven. Dit zijn de harde klappen van de eerste twee maanden van 2026. Bedrijven die niet tijdig hun kostenstructuur hebben aangepast, trekken het simpelweg niet meer.
Bron: CBS
De Tweedeling: High-Tech versus Basisindustrie
Achter de algemene cijfers schuilt een gevaarlijke tweedeling. Terwijl de hoogtechnologische machinebouw profiteert van nieuwe investeringen, vecht de basis-metaalbewerking voor zijn bestaan. In maart 2026 zien we dat de energiekosten voor gasgebruikers stijgen door een verhoogde belasting van € 0,73 per m³, terwijl de stroombelasting juist daalt. Dit dwingt de sector tot een razendsnelle elektrificatie. Bedrijven die deze omslag niet kunnen maken, vormen de bulk van de 25 faillissementen per 100.000 bedrijven die de industrie momenteel teisteren.
Productie Industrie: Een Moeizaam Herstel
De cijfers over de productie laten een grillig beeld zien. Waar de omzet in het laatste kwartaal een fractie steeg (+0,4%), lagen de afzetprijzen gemiddeld 0,7% lager dan een jaar eerder. We zien hier een duidelijke paradox: er is werk, maar er wordt minder aan verdiend. De mondiale concurrentie houdt de prijzen laag, terwijl de Nederlandse productiekosten (energie, arbeid) structureel hoog blijven.
Bron: CBS
Marktvergelijking: Status Februari 2026
| Indicator | Status Januari | Status Februari | Trend |
|---|---|---|---|
| Inflatie (CPI) | 2,4% | 2,4% | Stabiel |
| Productie Omzet | Vlak | +0,4% | ↑ Licht herstel |
| Faillissementen (Ind.) | Hoog | Kritiek | ↑ Zorgwekkend |
De Strategische Remmer: Margedruk en Arbeid
Hoewel de orderportefeuilles in sommige hoeken van de metaal weer wat kleur krijgen, blijft de arbeidsmarkt de rem op de groei. De combinatie van hoge loonkosten en personeelstekort dwingt ondernemers tot een keuze: automatiseren of langzaam irrelevant worden. De tijd van 'goedkope handjes' is definitief voorbij.
Digitalisering en Arbeidsproductiviteit: De Enige Uitweg
Met een krappe arbeidsmarkt en stijgende loonkosten is er maar één manier om te overleven: meer doen met minder mensen. Digitalisering is niet langer een keuze, maar een bittere noodzaak voor de arbeidsproductiviteit. Bedrijven die investeren in automatisering en slimme dataverwerking vangen de klappen van het personeelstekort op en verhogen hun marge per gewerkt uur.
Agentic AI: Meer doen met minder handjes
De cijfers liegen niet: ruim 30% van de maakbedrijven moet momenteel orders weigeren omdat er simpelweg niemand is om het werk uit te voeren. De trend voor 2026 verschuift daarom van simpele automatisering naar 'Agentic AI'. Dit zijn slimme systemen die zelfstandig de planning en kwaliteitscontrole aan de machine overnemen. Wie deze technologie negeert, prijst zichzelf niet alleen uit de markt op prijs, maar ook op leverbetrouwbaarheid.
Investeringsklimaat: Rente & Robotisering
Met een verwachte economische groei van 1,4% in 2026 is er ruimte voor optimisme, maar de ECB-rente houdt investeringen prijzig. Toch is dit het moment: bedrijven die nu durven te investeren in robotisering, vangen de klappen van de krappe arbeidsmarkt morgen beter op.
De Laskoning Visie
"Mijn visie? Wees niet bang voor de cijfers, maar wees bang voor stilstand. De industrie wordt momenteel gezuiverd: alleen de bedrijven die hun processen digitaliseren en hun keten lokaal versterken, blijven over. Kwaliteit en snelheid winnen het in 2026 van de laagste prijs. niet lullen, maar poets dat proces op.
Samen sterker door 2026?
In een markt die balanceert op een dunne lijn, is een ijzersterk netwerk je beste verzekering. Zoek niet naar vage kennissen, maar vind de specialisten die je marge bewaken.
BEKIJK DE LASKONING BEDRIJVENGIDSConclusie
De start van 2026 laat zien dat afwachten geen optie meer is. De inflatie stabiliseert, maar de operationele risico's groeien. Flexibiliteit in inkoop en een ijzersterke focus op automatisering bepalen wie er aan het eind van het jaar nog staat.
Laskoning Advies voor Ondernemers:
- Monitor de Iran-factor: anticipeer op logistieke vertragingen uit het Oosten.
- Zet vol in op digitalisering om de arbeidsproductiviteit te verhogen.
- Vind betrouwbare partners in de Laskoning Bedrijvengids.
Bronnenlijst & Verdieping
- CBS (Centraal Bureau voor de Statistiek): Consumentenprijsindex en sectorale faillissementscijfers februari 2026.
- ABN AMRO: Impact-analyse Conflict Iran op de Nederlandse industrie.
Terug naar Homepage
Redactionele disclaimer: Dit artikel is opgesteld op basis van macro-economische data en dient uitsluitend ter informatie.
