Onderwaterlassen: Dompel je onder in een nieuwe wereld | Laskoning legt het uit

Water, staal en vakmanschap in een andere wereld

Onderwaterlassen is hoogstaand specialistisch werk. Is het ook echt zo cool als het eruitziet? Samen met Diver Underwater Contractors bespreken we de ins en outs van onderwaterlassen.

"Onderwaterlassen vormt de ultieme kruising tussen hoogwaardige lastechniek en professioneel diepzeeduiken. Terwijl de meeste lassers in een droge, gecontroleerde omgeving werken, lassen deze vakmensen op plekken waar niemand anders kan komen."

Onderwaterlassen bestaat al sinds 1932

Wat is onderwaterlassen?

Onderwaterlassen is het verbinden van metalen terwijl het werkoppervlak geheel of gedeeltelijk onder water ligt. Het wordt veel toegepast bij scheepsreparaties, damwandherstel en het onderhoud van kathodische bescherming. Het doel blijft hetzelfde als boven water: sterke en duurzame lasverbindingen maken, maar dan onder uitdagende omstandigheden met water, stroming en druk. "En een zo strak mogelijke las natuurlijk."

Veiligheid voorop

Bij onderwaterlassen is veiligheid de hoogste prioriteit. Teamwerk, communicatie en een hoog veiligheidsbewustzijn zijn cruciaal. Professionalisme en vakkennis zijn vereist op zowel het gebied van lassen als duiken, met veel aandacht voor continue opleiding en certificering.

De methoden: Nat lassen versus droog lassen

Er zijn twee hoofdmethoden: nat lassen en droog lassen. Het verschil zit in de omgeving waarin het lasproces plaatsvindt.

• Nat lassen: Direct in het water, met speciale elektroden die een beschermende gasbel vormen rond de boog.
• Droog lassen: In een afgesloten, droge kamer onder water. Dit biedt betere zichtbaarheid, een hogere laskwaliteit en meer controle.

Kortom, de techniek achter onderwaterlassen is complex en vraagt om uiterste precisie onder hoge druk.

"Om dan langs open gebrande kluizen te zwemmen is toch wel leuk"

Ervaringen uit de praktijk. We vroegen het aan de professionals van DIVER Underwater Contractors

Vertel eens een gaaf verhaal over wat jullie meemaken onder water?
"De dieren laten ons meestal met rust, maar we hebben een keer open gebrande kluizen gevonden op de bodem. Dat is dan wel leuk om langs te zwemmen."

Hoe is de cultuur binnen de sector?
"De duikwereld is relatief klein. De meeste duikers kennen elkaar en er wordt regelmatig personeel onderling uitgeleend aan elkaar."

Waar werken onderwaterlassers?
"De focus ligt bij ons op havens voor de reparatie van damwanden en schepen. Maar het werk strekt zich wereldwijd uit naar pijpleidingen, boortorens, platforms en alles wat in zee vastzit of beweegt."

Welk lasapparatuur en technieken gebruiken jullie?
"Het nat lassen is altijd met beklede elektroden en standaard gelijkrichters er is geen exotische lasmachine nodig om onder water te lassen."

• Handschoenen:
  "Wij dragen extra rubberen handschoenen onder de werkhandschoenen om elektrische schokken te minimaliseren." 
• Laskap: Dit is een combinatie van een duikershelm en laskap. Omdat spatruitjes onder water het zicht vertroebelen, worden alleen donkere lasruiten gebruikt, en die kan je ook onder water vervangen. Werkt eigenlijk hetzelfde als een normale laskap.
• Bewerkingsmachines:
  Onderwater-bewerkingsmachines zijn aangepaste, waterdichte en laagspanningsversies van normale apparatuur. Gemaakt met roest- en corrosiebestendige materialen.
• Toorts:
  De toorts onder water is aangepast voor waterdichtheid, isolatie, grip en duurzaamheid, maar het basisprincipe van MMA blijft hetzelfde: de duiker leidt de elektrode, terwijl de machine droog op de kant staat.

Zijn er extra lastechnische zaken waar je onder water mee te maken hebt?

• Waterbestendige coating: Deze mag absoluut niet doorweken.
• Snel afkoelen: Water onttrekt warmte razendsnel, wat de kans op scheuren vergroot en een snelle stolling vereist.
• Gevoel: Lassers werken vaak op trillingen en geluid omdat het zicht minimaal kan zijn.
• Stroominstellingen: Er wordt vaak een hogere stroomsterkte gebruikt om de boog stabiel te houden onder druk.

Hoe doen jullie kwaliteitscontrole onder water:
"Onder water gaat altijd een camera mee. Een instantie kan dus altijd meekijken voor visuele inspectie."

De volgende inspectietechnieken worden onder water ook veel toegepast:

• Magnetisch onderzoek
• Eddy current inspectie
• Visuele inspectie
• Meting van de lashoogte (a-hoogte)

Hebben jullie ook wel eens een vacature open voor beroepsduikers.
"Ja, af en toe hebben wij een vacature opening voor beroepsduiker. Hou hiervoor de bedrijfspagina op laskoning.com in de gaten."

Indien iemand razend enthousiast is geworden een onderwaterlasser wil worden? Welke stappen moet je dan ondernemen?
De weg naar onderwaterlassen vraagt zowel duik- als lasvaardigheden. Ons advies:

• Volg een beroepsduikopleiding
• Doe praktijkervaring op bij een gespecialiseerd bedrijf
• Behaal een onderwaterlascertificaat (AWS D3.6 of ISO 24394)
  

Indien iemand denkt "ik wil onderwaterlasser worden". Kan iemand ook zonder beroepsduikopleiding bij jullie solliciteren?
"In de praktijk gebeurt dat vrijwel nooit— eerst moet je beroepsduiker worden."

Is er een hoge mate van vergrijzing binnen de sector?
"Ja en nee. In ons bedrijf werken veel jonge duikers en ook om ons heen zien we veel jonge mensen. De oudjes zijn er ook nog volop actief."

Werken jullie al met robots?
"Nee, wij werken eigenlijk nooit met robots. De werkzaamheden en dan met name reparatie leent zich moeilijk voor automatisering ."

Is het zo gevaarlijk als iedereen zegt?
"Ja, onder water zijn er heel wat meer variabelen die extra gevaar kunnen opleveren. Denk aan stroom, druk en nul zicht. Daarom altijd: veiligheid voorop."

Dat veiligheidsbewustzijn van de professionals in het veld is niet vrijblijvend. Om die veiligheid en de kwaliteit van het laswerk te garanderen, is de hele sector gebonden aan strenge internationale kaders.

Normen en certificering

Onderwaterlassen is sterk gereguleerd. Dat is geen bureaucratie om het papierwerk, maar een noodzaak vanwege de fysieke risico’s en de kritische functies van de constructies (zoals sluizen en scheepshuiden). Zowel bedrijven als individuele lassers moeten aantoonbaar voldoen aan internationale normen:

• Voor bedrijven: Strikt naleving van de AWS D3.6 en relevante ISO-normen voor kwaliteitsborging.
• Voor lassers: Een geldig onderwaterlascertificaat (AWS D3.6 of ISO 24394) in combinatie met een erkend beroepsduikdiploma.

Toekomst en innovatie: AI als de nieuwe assistent

De vraag naar onderwaterlassen verandert. Waar het vroeger vooral draaide om snelle noodreparaties, verschuift de focus naar duurzame oplossingen waarbij technologie de duiker ondersteunt. Hoewel de menselijke lasser onmisbaar blijft voor het complexe maatwerk, zien we drie grote trends:

• AI-Beeldverbetering: Een van de grootste uitdagingen is zicht. Nieuwe AI-gestuurde camera’s kunnen in real-time troebelheid en zwevende deeltjes uit het videobeeld filteren. Hierdoor kan een lasser (of een inspecteur op de kant) exact zien wat er gebeurt, zelfs in de modderige bodem van een haven.
• Cobots onder water: Er wordt volop geëxperimenteerd met 'collaboratieve robots'. Dit zijn robotarmen die op de constructie worden geplaatst en door de duiker of een operator via een joystick worden aangestuurd voor uiterst precieze lasnaden.
• Slimme inspectie-drones: Voordat de lasser het water in gaat, scannen autonome onderwater-drones (AUV’s) met behulp van AI de scheepshuid of damwand op zoek naar haarscheurtjes, wat de voorbereidingstijd aanzienlijk verkort.

Kortom: Automatisering is geen bedreiging, maar een kans om het werk veiliger, efficiënter en kwalitatief nog beter te maken.

Conclusie

Nu we een kleine duik hebben genomen in de wereld van onderwaterlassen, is één ding duidelijk: het is veel meer dan alleen lassen. Het is een aparte wereld met zijn eigen innovaties en technologieën . Het is een uniek samenspel van technische precisie, fysieke grenzen opzoeken en blindelings vertrouwen op je team. Of het nu gaat om het repareren van damwanden of het onverwacht zwemmen langs open gebrande kluizen; de onderwaterwereld blijft verrassen.

Ik ben na dit interview alleen maar meer geïntrigeerd geraakt in deze wereld? Jij ook? Blijf Laskoning.com dan scherp volgen voor meer inzichten en neem direct een kijkje op de bedrijfspagina van DIVER Underwater Contractors.

Bronnenlijst

* Vakliteratuur van TWI (The Welding Institute) over onderwaterlassen
* AWS D3.6M:2017 Underwater Welding Code
* Onderzoekspublicaties over maritieme robotica van SINTEF Ocean
* Wikipedia onderwaterlassen

Redactionele disclaimer: Dit artikel is opgesteld op basis van openbaar beschikbare informatie en dient uitsluitend ter informatie. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend. Merknamen en handelsnamen worden uitsluitend gebruikt ter identificatie.

Terug naar Homepage