Elke maandag - Wat gebeurde er vorige week in de staalsector? - week 23

Maandag Update (Week 23): Je wekelijkse shot aan metaalinfo. Met de LMI - Laskoning Metaal Index, het actuele nieuws uit de sector, macro-economische duiding en de belangrijkste lopende zaken binnen de metaalwereld.

De staalsector staat nooit stil. Hier zijn alle feiten, cijfers en macro-economische duiding van afgelopen week. Effe checken

LMI - Laskoning Metaal Index & Macro-duiding

Volg de actuele status van de metaalketen via de Laskoning Metaal Index (LMI). De LMI staat deze week op de nulmeting. 

Macro-Economische Factoren

• Timingverschil Grondstof vs. Aandeel: Vanochtend lieten de fysieke spotprijzen (LME cash) op de grondstoffenmarkt een sterke opwaartse reactie zien (koper +1,2%, nikkel +1,6%). De beursgenoteerde mijnbouwers en ertsreuzen stonden op de aandelenbeurs echter nog op een lichte min of vlakke consolidatie door algemene macro-economische rente-angst in de VS en Azië gisteravond. Deze 'lag' herstelt zich doorgaans gedurende de handelsdag.
• Export Compenseert Binnenlandse Krimp: De nieuwste CBS-cijfers laten een duidelijke splitsing in de industrie zien. Terwijl de binnenlandse industriële omzet licht kromp (-0,5%), knalde de exportomzet met maar liefst 4,0% omhoog. De totale industriële omzet steeg hierdoor met 2,3%, waarbij de machinebouw — de belangrijkste afnemer voor de metaalbewerking — de absolute koploper is met een dikke groei van 5,1%.
• CBAM Druk Blijft Structureel: De koolstofgrenstaks (CBAM) blijft de import van goedkoper materiaal buiten Europa effectief belasten. Dit zorgt ervoor dat ondanks schommelingen op de internationale beurzen, de bodem onder het Europese prijsniveau voor staal en RVS stevig verankerd blijft.
• Kapitaalmarkt & Rente: Terwijl de fysieke werkplaatsen direct reageren op schaarste en vraag, kijken grotere machinebouwers vooral naar de stabiliteit van de kapitaalmarkt. De lichte stijging van de Amerikaanse 10-jaarsrente houdt de beurswaarde van grote industriële concerns voorlopig nog even in de houdgreep, terwijl de Nederlandse inflatie met 2,8% de druk op de binnenlandse marges en loonkosten hoog houdt.
• Faillissementsgolf Blijft Uit: Ondanks de druk op de marges en een afvlakkende orderinstroom toont de markt zich ijzersterk. Het aantal faillissementen in Nederland daalde in april met 12% op jaarbasis (naar slechts 293 bedrijven). De markt consolideert stabiel op een historisch lage faillissementsgraad van 7,9 per 100.000 bedrijven; de gevreesde saneringsgolf in de techniek blijft uit.

Harde cijfers & Feiten

1. 29-05-2026: LME Nikkel-koers stabiliseert rond de $18.875 per ton

De officiële LME Nickel Cash-Settlement sloot de week af op $18.875,00 per ton. De markt is na de heftige onrust van begin mei gekalmeerd en stabiliseert nu rond dit niveau. Dit geeft calculators en inkopers inkooptechnisch iets meer rust en grip op de aankomende RVS-legeringstoeslagen voor juni.

2. 27-05-2026: Actuele plaatstaalprijzen in Noordwest-Europa bewegen zijwaarts

De marktprijzen voor warmgewalste coils (HRC) in Noordwest-Europa bewegen stabiel tussen de €695,- en €720,- per ton af fabriek. Distributeurs og servicecenters hebben hun lokale verkoopprijzen voor plaatstaal her en der iets moeten aanpassen om de voorzichtige binnenlandse vraag op gang te houden.

3. 29-05-2026: Nieuwe importquota (Safeguards) met 50%-heffing goedgekeurd

De handelscommissie van het Europees Parlement heeft ingestemd met de nieuwe Europese Safeguards. Vanaf 1 juli geldt een strikt jaarlijks importquota van 18,3 miljoen ton staal voor tientallen productgroepen. Volumes daarboven worden direct belast met een heffing van 50%, wat de importdruk van buiten de EU stevig gaat inperken.

4. 29-05-2026: Mondiale RVS-productie stijgt met +2,5% in eerste kwartaal

De World Stainless Association publiceerde de officiële Q1-cijfers van 2026. De wereldwijde productie van roestvast staal steeg in het eerste kwartaal met +2,5% naar een totaal van 15,8 miljoen ton ten opzichte van vorig jaar. Er wordt mondiaal dus fors meer RVS gesmolten.

5. 29-05-2026: CBAM-foutmarges omlaag; eerste boetetrajecten gestart

De Staalfederatie waarschuwt staalhandelaren og importeurs dat de Nederlandse Emissieautoriteit (NEa) de foutmarges in de kwartaalrapportages per direct heeft verlaagd. Het niet aanleveren van exacte emissiedata bij de import van staal van buiten de EU wordt niet langer gedoogd: de eerste officiële boetetrajecten zijn inmiddels opgestart.

6. 28-05-2026: Vakbondsultimatum verstreken; grootmetaal bereidt zich voor op stakingen

FNV Metaal en CNV Vakmensen hebben bekendgemaakt dat het landelijke ultimatum aan het kabinet over de zwareberoepsregeling (RVU) ongebruikt is verstreken. FNV Metaal roept de achterban in de grootmetaal officieel op zich voor te bereiden op regionale estafettestakingen vanaf begin juni.

7. 28-05-2026: Koninklijke Metaalunie reageert fel en roept op tot hernieuwd overleg

De Metaalunie heeft direct gereageerd op het verlopen van het ultimatum. Zij benadrukken dat de harde eisen van de vakbonden rondom de RVU-regeling onrealistisch zwaar drukken op het mkb. De werkgeversorganisatie roept op om de schade van stakingen te voorkomen en snel weer rond de tafel te gaan zitten.

8. 27-05-2026: CBS noteert omzetgroei metaalindustrie door sterke export

Het CBS publiceerde de nieuwste kwartaalcijfers van de industrie. De Nederlandse metaalindustrie noteerde over Q1 2026 een totale omzetgroei van +1,6%. Deze groei komt echter puur uit de buitenlandse export (+4%), terwijl de binnenlandse markt juist licht kromp met -0,5%.

LMI - laskoning Metaal Index

Volg de actuele status van de metaalketen via de Laskoning Metaal Index (LMI). Hieronder zie je de wekelijkse mutaties van de belangrijkste onderdelen in de index.

Nieuws & Industry Trends

9. 29-05-2026: Run op vernieuwde veiligheidschecks en lancering check Werkdruk door 5xbeter

Sinds de lancering van het vernieuwde platform van 5xbeter melden arbo-adviseurs een flinke run op de digitale Verbeterchecks. Omdat oude rapporten over lasrookbeheersing en machineveiligheid niet automatisch overgaan, moeten metaalbedrijven deze handmatig herzien. Per 29 mei is daarnaast de splinternieuwe Verbetercheck Werkdruk officieel geactiveerd om werkstress op de werkvloer structureel aan te pakken.

10. 30-05-2026: Beleidsdocument zet extra CO2-druk op Europese ijzerproductie

De World Steel Association (worldsteel) bracht het nieuwe beleidsdocument "Climate change and the production of iron and steel" uit. This document zet extra druk op Europese hoogovens om emissies versneld af te bouwen, wat de toekomstige beschikbaarheid en prijs van traditioneel geproduceerd constructiestaal in de EU gaat beïnvloeden.

Doorlopende zaken (Werkplaats & Compliance)

11. Mei 2026: Aanscherping controle lassertificaten bij EN 1090 herstelaudits

Het Nederlands Instituut voor Lastechniek (NIL) waarschuwt voor een aangescherpte controle op de geldigheid van lassertificaten (ISO 9606-1) tijdens herstelaudits in de staalbouw. Daarnaast publiceerde het NIL updates rondom de lopende herziening van specifieke lasprocedurekwalificaties binnen de ISO 15614-serie.

12. Mei 2026: Nieuwe NEN-richtlijn Machineverordening raakt cobot-integratie

NEN heeft een nieuwe praktijkrichtlijn gepubliceerd voor de implementatie van de herziene Europese Machineverordening. Deze gaat de oude Machinerichtlijn definitief vervangen. Dit heeft directe, doorlopende impact op de veiligheidseisen voor machinebouwers en werkplaatsen die zelf cobots integreren.

13. Mei 2026: Succesvolle pilots met hergebruikt constructiestaal onder EN 1090

Bouwen met Staal heeft een rapportage uitgebracht over de CO2-voetafdruk van hergebruikt constructiestaal versus nieuw Europees staal. Hierin worden diverse Nederlandse pilotprojecten uitgelicht waarin geoogst constructiestaal succesvol, constructief veilig en binnen de EN 1090-normering is toegepast.

14. Mei 2026: SLIM-subsidies doorlopend beschikbaar voor digitalisering mkb-werkplaats

De Koninklijke Metaalunie bracht de actuele stand van zaken rondom de SLIM-subsidie naar buiten. Deze regeling blijft doorlopend beschikbaar voor het opzetten van leerrijke werkomgevingen in de metaal, met een sterke nadruk op projecten die de digitalisering van de werkvloer bij mkb-metaalbedrijven stimuleren.

15. Mei 2026: CAO-loonsverhoging van +2,6% moet direct in de calculaties

De in de CAO Metaal & Techniek afgesproken loonsverhoging van +2,6% is per 1 mei 2026 definitief ingegaan. Dit is een doorlopende kostenpost die calculators en directeuren vanaf nu direct moeten verwerken in de uurtariefberekeningen voor alle aankomende zomerorders.

16. Mei 2026: Afvlakking orderontvangst dwingt toeleveranciers tot scherpte

Hoewel de machinebouw over het eerste kwartaal nog hard trok (+5,1% omzet), signaleert het CBS een doorlopende trend waarin de orderontvangst voor toeleveranciers in de metaal afvlakt. Bedrijven worden merkbaar voorzichtiger met langetermijninkoop van materialen en focussen op flexibiliteit.

Laskoning Advies: De stabilisering van de nikkelprijs geeft ademruimte, maar de nieuwe 50%-heffing op importoverschrijding en de harde stakingsdreiging in de grootmetaal bewijzen dat je logistiek en calculaties waterdicht moeten zijn. Werk ze.

Bronnen & Officiële Verdieping

• London Metal Exchange: Actuele LME Nickel koers- en voorraaddata
• World Steel Association: Mondiale ruwstaal productiecijfers en economische rapportages
• Koninklijke Metaalunie: Arbeidsmarktstandpunten, CAO-informatie en SLIM-subsidievoorwaarden
• FNV Metaal: Actueel sectornieuws en verloop ultimatum Grootmetaal
• CNV Vakmensen: Vakbondsnieuws en actiebereidheid metaalbewerking
• 5xbeter - Veilig werken in de metaal: Vernieuwde digitale Verbeterchecks voor de werkplaats
• Nederlands Instituut voor Lastechniek (NIL): Lastechnische certificeringen, ISO 9606-1 normen en kwalificaties
• NEN (Nederlandse Norm): Praktijkrichtlijnen en updates omtrent de nieuwe Europese Machineverordening
• Bouwen met Staal: Kenniscentrum voor hergebruik van constructiestaal en EN 1090-toepassingen
• Centraal Bureau voor de Statistiek: Kwartaalcijfers omzet, export en conjunctuur Nederlandse industrie