Elke maandag - Wat gebeurde er vorige week in de staalsector? - week 24

Maandag Update (Week 24): Je wekelijkse shot aan metaalinfo. Met de LMI - Laskoning Metaal Index, het actuele nieuws uit de sector, macro-economische duiding en de belangrijkste lopende zaken binnen de metaalwereld.

De staalsector staat nooit stil. Hier zijn alle feiten, cijfers en macro-economische duiding van afgelopen week. Effe checken.

LMI - Laskoning Metaal Index & Macro-duiding

Volg de actuele status van de metaalketen via de Laskoning Metaal Index (LMI). De markt bevindt zich in een fase van consolidatie, waarbij voorzichtigheid regeert in afwachting van rente- en beleidssignalen.

Macro-Economische Factoren

• Ziekteverzuim drukt capaciteit: CBS-cijfers wijzen op aanhoudend hoog verzuim (5,8% in Q1 2026), wat voor mkb-metaalbedrijven direct leidt tot langere doorlooptijden en druk op de planning.
• Productiebehoud Worldsteel: Producenten houden de mondiale staalproductie vlak. Men mijdt overcapaciteit uit angst voor een afkoelende vraag vanuit de automobiel- en bouwsector.
• Rentestand als rem: Het uitblijven van substantiële renteverlagingen zorgt voor uitstelgedrag bij grote kapitaalinvesteringen in de machinebouw, wat de orderintake voor toeleveranciers vlakt.

Harde cijfers & Feiten

1. 01-06-2026: CBS meldt aanhoudend verzuimcijfer van 5,8%

Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) bevestigt dat het ziekteverzuim in de metaalindustrie hardnekkig op 5,8% blijft liggen. Dit cijfer blijft een significante barrière voor de productiviteit binnen het mkb-metaal. Het leidt tot een structurele druk op de bezettingsgraad en dwingt bedrijven om hun planningen met ruimere marges in te richten, wat direct invloed heeft op de betrouwbaarheid van levertijden richting klanten.

2. 02-06-2026: Start regionale estafettestakingen Grootmetaal

Na het verstrijken van het ultimatum van de vakbonden zijn de regionale estafettestakingen officieel van start gegaan. Dit resulteert in onvoorspelbare onderbrekingen in de logistieke keten en mogelijke vertragingen in de toelevering van halffabricaten. Bedrijven wordt geadviseerd om leveringsafspraken te herzien en buffervoorraden kritisch tegen het licht te houden om stilstand in eigen productie te voorkomen.

3. 03-06-2026: NIL-waarschuwing voor EN 1090-auditcontroles

Het Nederlands Instituut voor Lastechniek (NIL) waarschuwt dat toezichthouders bij EN 1090-audits de focus verleggen naar de administratieve borging van lasprocessen. Specifiek de geldigheid en de juiste scope van ISO 9606-1 lassertificaten worden strenger getoetst. Een klein administratief manco in het laslogboek kan direct leiden tot een non-conformiteit, wat de voortgang van gecertificeerde projecten ernstig in gevaar kan brengen.

4. 04-06-2026: Metaalunie uit zorgen over nieuwe Machineverordening

De implementatie van de nieuwe Europese Machineverordening zorgt voor hoofdbrekens, vooral bij het integreren van automatisering zoals cobots. De Metaalunie benadrukt dat de administratieve druk rondom CE-markeringen en risicobeoordelingen toeneemt. Het advies is om tijdig een juridische check uit te voeren op de technische dossiers van nieuwe installaties om latere afkeuring of dure aanpassingen te voorkomen.

5. 05-06-2026: LME Nikkel-koers stabiliseert op $18.650 per ton

De LME Nickel Cash-prijs heeft het weekeinde afgesloten op een stabiel niveau van $18.650,00 per ton. Hoewel deze stabilisatie enige rust biedt voor calculaties op de korte termijn, blijft de markt volatiel door geopolitieke spanningen en exportbeperkingen van grote producenten. Het is raadzaam om inkoopcontracten met flexibele clausules te blijven hanteren om op onvoorziene pieken in de grondstofkosten te kunnen anticiperen.

LMI - Laskoning Metaal Index

Doorlopende zaken (Werkplaats & Compliance)

6. Mei 2026: Lassertificaten bij EN 1090 herstelaudits

Het NIL benadrukt dat niet alleen de certificaten zelf, maar ook de correcte toepassing van de ISO 15614-serie (lasmethodebeschrijvingen) cruciaal is tijdens audits. Bedrijven moeten actief bewaken dat de lascoördinator (IWT/IWE) alle kwalificaties periodiek valideert, aangezien de norm-interpretatie door externe auditoren momenteel conservatiever wordt.

7. Mei 2026: Nieuwe NEN-richtlijn Machineverordening

De vervanging van de oude richtlijn door de nieuwe Europese Machineverordening brengt strengere eisen met zich mee voor mens-machine interactie. Vooral bij het gebruik van cobots en geavanceerde sensortechniek is een herziene risico-inventarisatie noodzakelijk. Zorg dat interne veiligheidsprotocollen voor mei 2027 volledig in lijn zijn met de nieuwe geharmoniseerde normen.

8. Mei 2026: Hergebruikt constructiestaal onder EN 1090

Bouwen met Staal heeft aangetoond dat het circulair inzetten van constructiestaal juridisch en technisch haalbaar is binnen de EN 1090-kaders. Voorwaarde is een strikt traceerbaarheidsdossier van het 'geoogste' staal. Voor bedrijven biedt dit kansen in duurzaamheidsprojecten, mits het materiaal kan worden aangetoond middels materiaalcertificaten of aanvullend destructief onderzoek.

9. Mei 2026: SLIM-subsidies voor digitalisering

De SLIM-regeling blijft een van de weinige effectieve instrumenten voor mkb-metaalbedrijven om te investeren in de scholing van personeel op het gebied van digitalisering (bijv. ERP-integratie of CAD/CAM-ontwikkeling). Het is aan te bevelen om in de komende kwartalen een opleidingsplan op te stellen, aangezien de subsidiepotten vaak snel uitgeput raken na openstelling.

10. Mei 2026: CAO-loonsverhoging (+2,6%)

De loonsverhoging van +2,6%, doorgevoerd per 1 mei, dient in alle nieuwe calculaties te worden doorberekend. Vergeet hierbij niet om ook de indirecte kostenstijgingen, zoals vakantietoeslag en pensioenafdrachten, mee te nemen in de nacalculatie van lopende offertes. Een foutmarge van enkele procenten op loonkosten kan bij grote projecten leiden tot een aanzienlijke uitholling van de winstmarge.

11. Mei 2026: Afvlakking orderontvangst

De trend van afvlakkende orderontvangst in de toeleveringsketen vraagt om een defensieve inkoopstrategie. In plaats van voorraad opbouwen, adviseren wij om in te zetten op 'just-in-time' inkoop en het verminderen van kapitaalbeslag in halffabricaten. Door flexibele raamcontracten met leveranciers aan te gaan, blijft de organisatie wendbaar voor het geval de marktvraag in het derde kwartaal verder onder druk komt te staan.

Bronnen

• Laskoning Index: Laskoning Metaal Index
• CBS Conjunctuur: CBS Conjunctuurbericht Metaal
• NIL Lastechniek: NIL Nieuws & Publicaties
• Bouwen met Staal: Bouwen met Staal Actualiteiten
• Koninklijke Metaalunie: Metaalunie Nieuws & CAO-updates
• NEN: NEN Normen & Richtlijnen